In de Euregio bestaat een rijke traditie aan zevenjaarlijkse feesten. Zeven is een symbolisch getal in oude verhalen. In de bijbel is het een heilig getal. De traditie dat in Susteren, Tongeren, Hasselt en Maastricht de ommegang om de zeven jaar met grote luister uitgaat, dateert van uit de middeleuwen. Toen al werden de straten versierd en had de stad een feestelijk uitzicht. Tot op de dag van vandaag wordt deze traditie in ere gehouden.
Deze folder laat U kennismaken met het ontstaan, de groei en de uitbouw van vier zevenjaarlijkse feesten: de Heiligdomsvaart te Susteren, de Kroningsfeesten van Tongeren, de Virga-Jessefeesten van Hasselt en de Heiligdomsvaart van Maastricht .
De Heiligdomsvaart te Susteren
Een van de oudste kerken van Nederland bevindt zich te Susteren, gelegen in het hart van de provincie Limburg. Zij heeft behoord tot de vermaarde Susterense abdij, die door Willibrordus in 714 werd gesticht. Vanuit deze eerste Benedictijnenabdij van Nederland, werd een deel van het Maasland gekerstend. Zij gold ook als halteplaats voor de monniken tijdens hun reizen tussen Echternach en Utrecht.
Grote namen zijn aan de abdij verbonden, zoals die van de abten Gregorius en Albericus. Laatst genoemde is tevens bisschop van Utrecht geweest en raadsman van Karel de Grote.
In de schatkamer van de kerk bevinden zich, vervat in kostbare borstbeelden en schrijnen, de relieken van de heiligen die in Susteren leefden en in de kerk werden begraven. Ook treft men er unieke kunstschatten aan, zoals een evangeliarium uit de 11e eeuw en zilveren reliëfplaten uit de 10e eeuw.
Het indrukwekkend verleden van Susteren leeft voort in de zevenjaarlijkse Heiligdomsvaart, met als hoogtepunt het tonen van de relieken in een luisterrijke stoet. Dat het een eeuwenoude traditie betreft blijkt uit een pauselijk schrijven van 1447, waarbij een aflaat wordt verleend aan de Susterense reliekentoning.
Sinds de Heiligdomsvaart van 1937 vormt de opvoering van een groot openluchtspel een markant onderdeel van de festiviteiten.
Meer info : www.heiligdomsvaart.nl
De Kroningsfeesten van Tongeren
Tongeren is niet alleen de oudste stad van België, maar wordt ook beschouwd als de bakermat van het christendom in de Lage Landen. Hier was ook het eerste Mariaheiligdom aan deze zijde van de Alpen. In 1479 kreeg de Aartsbroederschap van Onze-Lieve-Vrouw de toestemming een Maria-beeld te laten maken. Het beeld stelt Maria als Oorzaak Onzer Blijdschap voor en is gesneden uit notehout. In 1390 werd door Deken Rodolf van den Beek de eerste Heiligdomsvaart georganiseerd. Het Franse bewind verbood op het einde van de 18de eeuw deze zevenjaarlijkse reliekentoning. In 1890 gaf Paus Leo XIII toestemming om het Onze-Lieve-Vrouwe Beeld te kronen. Op die dag herleefde, na een onderbreking van precies honderd jaar, de oude heiligdomsvaart die herdoopt werd in zevenjaarlijkse Kroningsfeesten. Deze feesten groeiden uit tot een hulde, in processie, avondspel, versiering en culturele activiteiten, van gans de Tongerse bevolking aan de Oorzaak Onzer Blijdschap.
De Virga-Jessefeesten van Hasselt
Uit oude documenten blijkt dat reeds in het begin van de 14de eeuw Onze-Lieve-Vrouw op een speciale manier vereerd werd in Hasselt. De Broederschp "Gholda de sancte Marie de Hasselt" bestond dan ook reeds in 1308. Het Virga-Jessebeeld dateert uit het begin van de 14de eeuw. Het is een rijkelijk gepolychromeerde eikehouten sculptuur. Vele mirakels, die ter gelegenheid van de feesten worden uitgebeeld in de straatversieringen, worden toegeschreven aan de tussenkomst van de Virga-Jesse. De traditie dat de processie om de zeven jaar met grote luister uitgaat dateert van 1682. Het Virga-Jessecomité streeft ernaar dit zevenjaarlijks gebeuren zo uit te bouwen dat het enerzijds een brede basis behoudt met een ruime plaats voor culturele evenementen en nevenactiviteiten, en anderzijds de inhoud van de ommegang een dimensie geeft die iedereen kan aanspreken en borg staat voor een artistiek verantwoorde vormgeving.
Meer info : www.virga-jessefeesten.be
De Heiligdomsvaart te Maastricht
Een zevenjaarlijks feest dat zestien eeuwen na de dood van Sint Servaas in 384, nog altijd springlevend is. De grote toeloop van pelgrims ontstond toen in 1039 de vernieuwde kerk, boven het graf, aan Sint Servaas werd toegewijd. Het is de enigste kerk in Nederland die gebouwd is boven het graf van een heilige. Het staat vast dat er in 1391 in Maastricht voor het eerst sprake was van een zevenjaarlijkse heiligdomsvaart. In de 16de eeuw begint de neergang, te wijten aan de godsdienststrijd en de veranderende mentaliteit. In 1829 begon het herstel van de oude glorieuze heiligdomsvaart. De Heiligdomsvaart ontwikkelde zich tot een groots religieus gebeuren omdat de ommegangen nu volop tot ontwikkeling zijn gekomen.
Het profane, de kermissen uit het verleden, zijn vandaag vervangen door culturele activiteiten, als tentoonstellingen en openluchtspelen.
Meer info : www.sintservaes.nl
